DRY là gì? Áp dụng Don't Repeat Yourself trong PHP & Laravel từ code đến kiến trúc

“Every piece of knowledge should have a single, authoritative representation”

#Phần 1: Hiểu đúng DRY (rất quan trọng)

#DRY ≠ chỉ là không copy code

DRY thực chất là:

• Không lặp business rule
• Không lặp logic
• Không lặp knowledge

#Ví dụ bản chất

if ($total > 100) {
    $total *= 0.9;
}

→ Đây không phải code → Đây là rule giảm giá 10%

Nếu lặp lại ở nhiều nơi → bạn đang vi phạm DRY

#Phần 2: Bad Example (PHP thuần)

class OrderService {

    public function calculateTotal(array $items): float {
        $total = 0;

        foreach ($items as $item) {
            $total += $item['price'] * $item['quantity'];
        }

        // ❌ duplicated rule
        if ($total > 100) {
            $total *= 0.9;
        }

        return $total;
    }
}

class CartService {

    public function calculateTotal(array $items): float {
        $total = 0;

        foreach ($items as $item) {
            $total += $item['price'] * $item['quantity'];
        }

        // ❌ duplicated rule
        if ($total > 100) {
            $total *= 0.9;
        }

        return $total;
    }
}

#Vấn đề thực tế

1. Bug propagation

• Fix 1 nơi → quên nơi khác

2. Logic drift

• Order giảm 10%
• Cart giảm 15% (do dev khác sửa)

3. Khó maintain

• Không biết rule nằm ở đâu

#Phần 3: Refactor bằng DRY

#Step 1: Extract logic

class PricingService {

    private const DISCOUNT_THRESHOLD = 100;
    private const DISCOUNT_RATE = 0.1;

    // Tính subtotal (không discount)
    public static function calculateSubtotal(array $items): float {
        $total = 0;

        foreach ($items as $item) {
            $total += $item['price'] * $item['quantity'];
        }

        return $total;
    }

    // Áp dụng discount
    public static function applyDiscount(float $total): float {
        if ($total > self::DISCOUNT_THRESHOLD) {
            return $total * (1 - self::DISCOUNT_RATE);
        }

        return $total;
    }

    // Orchestrate
    public static function calculateTotal(array $items): float {
        $subtotal = self::calculateSubtotal($items);
        return self::applyDiscount($subtotal);
    }
}

#Step 2: Reuse

$orderTotal = PricingService::calculateTotal($orderItems);
$cartTotal = PricingService::calculateTotal($cartItems);

#Phân tích sâu (rất quan trọng)

#1. DRY + SRP

• PricingService = 1 responsibility
• Không trộn với controller/service khác

#2. DRY + Single Source of Truth

• Discount rule nằm 1 nơi

#3. DRY + Testability

PricingService::applyDiscount(200);

→ test độc lập

#4. DRY + Maintainability

• Thay đổi rule → sửa 1 nơi

#Phần 4: DRY ở nhiều level

#1. Code level

• Function
• Class

#2. Domain level

• Business rules

#3. Config level

• Constant

#4. System level

• Shared service

#Phần 5: Mapping sang Laravel

#1. Service Layer

class PricingService {
    public function calculateTotal(array $items): float {}
}

Inject vào controller

#2. Container binding

$this->app->bind(PricingService::class);

#3. Reuse trong nhiều nơi

• Controller
• Job
• Command

#4. Validation DRY

class UserRequest extends FormRequest {
    public function rules() {
        return [
            'email' => 'required|email',
            'password' => 'required|min:8'
        ];
    }
}

#5. Config DRY

config('pricing.discount_rate');

#Phần 6: Khi nào nên DRY?

#Rule of Three

• Lặp 3 lần → extract

#Khi là business rule

• Discount
• Permission

#Khi nào KHÔNG nên DRY?

#1. Coincidental duplication

if ($age >= 18) {}
if ($quantity >= 18) {}

→ khác meaning → không DRY

#2. Premature abstraction

• Code chưa ổn định

#Pitfalls

#1. Over-DRY

• Abstract quá sớm

#2. Wrong abstraction

• Gom logic không liên quan

#3. Hidden coupling

• Shared code nhưng phụ thuộc ngầm

#Advanced Insight (Staff level)

#1. DRY vs AHA

• DRY: tránh duplication
• AHA: tránh abstraction sớm

#2. DRY vs Microservices

• Có thể chấp nhận duplication để giảm coupling

#3. DRY = giảm entropy system

• Ít nơi chứa logic → ít bug hơn

#Câu hỏi phỏng vấn

#Kết luận

DRY không phải là:

• giảm số dòng code

Mà là:

giảm số nơi chứa sự thật

Nếu một rule tồn tại ở nhiều nơi → system của bạn đang có rủi ro bug rất lớn.