Single Source of Truth là gì? Áp dụng DRY trong PHP & Laravel từ core đến system design

Nguyên tắc cốt lõi:

Mỗi “sự thật” (rule, config, constant, business logic) chỉ nên tồn tại một nơi duy nhất trong hệ thống.

#Phần 1: Bản chất thật sự của Single Source of Truth (SSOT)

#SSOT không chỉ là constants

Rất nhiều dev hiểu sai:

• Nghĩ rằng SSOT = define constant

Sai.

SSOT thực chất là:

• Nơi duy nhất chứa business rule
• Nơi duy nhất chứa configuration
• Nơi duy nhất chứa domain knowledge

#Ví dụ bản chất

if ($order->status === 'pending')

→ “pending” KHÔNG phải string → Nó là business state

#Phần 2: Bad Example (PHP thuần)

class OrderService {

    public function handle($order) {
        if ($order->status === 'pending') {
            // xử lý
        }

        if ($order->status === 'completed') {
            // xử lý khác
        }
    }
}

class OrderRepository {
    public function findPending() {
        return $this->db->where('status', 'pending')->get();
    }
}

#Vấn đề

1. Magic string

• “pending” lặp nhiều nơi

2. Drift

• Một dev đổi “pending” → “waiting”
• Quên sửa chỗ khác → bug

3. Không kiểm soát domain

• Có thể typo: “pendng”

#Phần 3: Refactor chuẩn (PHP thuần)

#Step 1: Tạo Single Source

class OrderStatus {
    public const PENDING = 'pending';
    public const COMPLETED = 'completed';
    public const CANCELLED = 'cancelled';
}

#Step 2: Sử dụng lại

if ($order->status === OrderStatus::PENDING) {
    // đúng
}

#Step 3: Centralize logic

class OrderStatusChecker {

    public static function isPending(string $status): bool {
        return $status === OrderStatus::PENDING;
    }

    public static function canCancel(string $status): bool {
        return in_array($status, [OrderStatus::PENDING]);
    }
}

#Phân tích sâu

1. Constant = data SSOT

2. Checker = logic SSOT

→ tách rõ data vs behavior

#Phần 4: Nâng cấp lên Enum (PHP 8.1+)

enum OrderStatus: string {
    case PENDING = 'pending';
    case COMPLETED = 'completed';
    case CANCELLED = 'cancelled';

    public function canCancel(): bool {
        return $this === self::PENDING;
    }
}

#Sử dụng

if ($order->status->canCancel()) {
    // clean hơn rất nhiều
}

#Lợi ích

• Type-safe
• Không typo
• Logic đi cùng data

#Phần 5: SSOT cho Config

#❌ Sai

$api = 'https://api.example.com';

xuất hiện nhiều nơi

#✅ Đúng

class Config {
    public const API_URL = 'https://api.example.com';
}

#Advanced

class Config {
    public static function apiUrl(): string {
        return getenv('API_URL') ?: 'default';
    }
}

#Phần 6: Mapping sang Laravel

#1. Config system

config('app.url');

→ Laravel đã làm SSOT

#2. Enum + Eloquent

protected $casts = [
    'status' => OrderStatus::class
];

#3. Validation Rules

Rule::in([OrderStatus::PENDING->value]);

#4. Centralized permission

Gate::define('edit-post', fn($user) => $user->isAdmin());

#5. Config-driven system

config('payment.driver');

→ runtime behavior

#Phần 7: Khi nào cần SSOT?

• Business rule
• Status
• Config
• Permission
• Validation rule

#Khi nào KHÔNG cần?

• Giá trị local
• Logic nhỏ

#Pitfalls

#1. Fake SSOT

• Define constant nhưng không dùng

#2. Over-centralization

• Tất cả dồn 1 file → khó maintain

#3. Sai abstraction

• Gom nhiều thứ không liên quan

#Advanced Insight (Staff level)

#1. SSOT = nền tảng của Consistency

• System lớn → consistency quan trọng hơn speed

#2. SSOT vs Duplication trade-off

• Microservice: đôi khi chấp nhận duplicate

#3. SSOT trong distributed system

• Không có global truth
• Phải dùng eventual consistency

#Câu hỏi phỏng vấn

#Kết luận

SSOT không chỉ là clean code.

Nó là nền tảng của:

• consistency
• maintainability
• scalability

Nếu 1 giá trị xuất hiện ở 2 nơi → system của bạn đang có bug tiềm ẩn.