Factory Pattern là gì?

Pattern thuộc nhóm Creational Pattern (Khởi tạo)

• Tập trung vào cách tạo object
• Giấu logic khởi tạo
• Giúp code linh hoạt hơn

#1. Problem nó giải quyết (Cực kỳ quan trọng)

Trong PHP, bạn thường viết:

$user = new AdminUser();

Nghe có vẻ bình thường… nhưng về kiến trúc:

Vấn đề thật sự

• Code bị hard-code dependency
• Không thể thay đổi object dễ dàng
• Vi phạm Dependency Inversion Principle
• Không test mock được

Ví dụ:

class UserService {
    public function create() {
        return new AdminUser();
    }
}

Bây giờ muốn đổi sang CustomerUser? → Phải sửa code

#2. Ý tưởng chính (Core concept)

Factory Pattern nói:

“Đừng tạo object trực tiếp bằng new → hãy dùng 1 nơi chuyên tạo”

#Tư duy đơn giản

Thay vì:

new Something()

Ta làm:

Factory::make()

#Tư duy Architect

• Tách object creation khỏi business logic
• Giảm coupling
• Tăng flexibility

#3. UML

        [UserFactory]
             ↓
   ----------------------
   |                    |
[AdminUser]     [CustomerUser]

#4. Code PHP chuẩn clean (dễ hiểu nhất)

#4.1 Interface

interface User {}

#4.2 Concrete classes

class AdminUser implements User {}
class CustomerUser implements User {}

#4.3 Factory

class UserFactory {
    public static function make(string $type): User {
        return match ($type) {
            'admin' => new AdminUser(),
            'customer' => new CustomerUser(),
            default => throw new Exception('Invalid type')
        };
    }
}

#4.4 Sử dụng

$user = UserFactory::make('admin');

Code sạch hơn, không phụ thuộc class cụ thể

#Bản chất sâu hơn

Factory giải quyết 3 thứ:

Encapsulation (đóng gói)

• Giấu logic tạo object

Decoupling (giảm phụ thuộc)

• Không cần biết class cụ thể

Single Responsibility

• Mỗi class chỉ làm 1 việc

#Các loại Factory

Simple Factory

• 1 class tạo nhiều object

Chính là ví dụ trên

Factory Method (chuẩn GoF)

Mỗi class con quyết định tạo object

Abstract Factory

Tạo ra family object liên quan

Với PHP backend:

• 80% dùng Simple Factory + DI là đủ

#Liên hệ Laravel

Service Container

$this->app->bind(User::class, function () {
    return new AdminUser();
});

Đây chính là Factory ngầm

Model Factory

User::factory()->create();

Laravel built-in Factory Pattern

#5. So sánh với pattern khác

#6. Khi nào nên / không nên dùng

#Nên dùng

• Tạo object phức tạp
• Có nhiều loại object
• Muốn ẩn logic khởi tạo
• Dùng DI container

#Không nên

• Object đơn giản
• Không cần abstraction

Tránh over-engineering

#7. Anti-pattern liên quan

#new rải rác khắp nơi

new A();
new B();
new C();

Khó maintain

#Switch/if tạo object khắp nơi

#8. Advanced note (Senior mindset)

• Factory thường đi cùng Strategy
• Factory + DI = scalable system
• Container (Laravel) = Factory nâng cấp

#Kết luận

Factory Pattern giúp bạn:

• Kiểm soát việc tạo object
• Giảm coupling
• Viết code clean hơn

Đây là nền tảng để hiểu DI Container