Strategy Pattern là gì?

Pattern thuộc nhóm Behavioral Pattern (Hành vi)

• Tập trung vào cách object giao tiếp
• Tập trung vào việc thay đổi hành vi runtime

#1. Vấn đề nó giải quyết

Giả sử bạn build hệ thống e-commerce:

class ShippingService {
    public function calculate(string $type, int $distance): int {
        if ($type === 'bike') {
            return $distance * 5;
        } elseif ($type === 'car') {
            return $distance * 10;
        } elseif ($type === 'truck') {
            return $distance * 20;
        }

        throw new Exception('Invalid type');
    }
}

Vấn đề kiến trúc

• Vi phạm Open/Closed Principle
• Mỗi lần thêm logic → sửa class
• Không test riêng từng loại được
• Không reuse được logic
• Coupling chặt

Đây là dấu hiệu cơ bản: logic thay đổi nhưng bị hard-code

#2. Ý tưởng chính (Core concept)

Strategy Pattern:

• Tách mỗi thuật toán thành 1 class riêng
• Các class này implement cùng 1 interface
• Inject vào context để sử dụng

Nói kiểu Architect:

Encapsulate behavior and make it interchangeable

Nói kiểu dễ hiểu:

Mỗi cách làm = 1 object

#3. UML

            [ShippingStrategy]
                    ↑
      -----------------------------
      |             |            |
 [BikeShipping] [CarShipping] [TruckShipping]

                    ↓
            [ShippingService]

#4. Code PHP chuẩn clean

#4.1 Interface

interface ShippingStrategy {
    public function calculate(int $distance): int;
}

#4.2 Concrete Strategies

class BikeShipping implements ShippingStrategy {
    public function calculate(int $distance): int {
        return $distance * 5;
    }
}

class CarShipping implements ShippingStrategy {
    public function calculate(int $distance): int {
        return $distance * 10;
    }
}

class TruckShipping implements ShippingStrategy {
    public function calculate(int $distance): int {
        return $distance * 20;
    }
}

#4.3 Context

class ShippingService {
    public function __construct(
        private ShippingStrategy $strategy
    ) {}

    public function calculate(int $distance): int {
        return $this->strategy->calculate($distance);
    }
}

#4.4 Sử dụng

$strategy = new BikeShipping();
$service = new ShippingService($strategy);

echo $service->calculate(10);

#Dynamic Strategy

class StrategyResolver {
    public static function resolve(string $type): ShippingStrategy {
        return match ($type) {
            'bike' => new BikeShipping(),
            'car' => new CarShipping(),
            'truck' => new TruckShipping(),
            default => throw new Exception('Invalid strategy')
        };
    }
}

#Trong Laravel

#Service Container binding

$this->app->bind(ShippingStrategy::class, function ($app) {
    return match (request('type')) {
        'bike' => new BikeShipping(),
        'car' => new CarShipping(),
        default => new TruckShipping(),
    };
});

#Controller

class ShippingController {
    public function __construct(
        private ShippingStrategy $strategy
    ) {}

    public function calculate() {
        return $this->strategy->calculate(request('distance'));
    }
}

Đây chính là cách Laravel scale cực tốt

#Ví dụ đời thường

Bạn đi ăn:

• Ăn tại chỗ
• Ship
• Mang về

Cùng 1 hành động “order” nhưng cách xử lý khác nhau

#5. So sánh với pattern tương tự

Chú ý:

• Strategy = “cách làm”
• Factory = “cách tạo”

#6. Khi nào nên / không nên dùng

#Nên dùng

• Có nhiều cách xử lý cùng 1 logic
• Logic thay đổi runtime
• Cần mở rộng liên tục
• Muốn test riêng từng logic

#Không nên

• Logic đơn giản (1-2 case)
• Project nhỏ
• Không có khả năng scale

#7. Anti-pattern liên quan

#If-else hell

if (...) {}
elseif (...) {}
elseif (...) {}

#God class

1 class xử lý tất cả logic

#8. Advanced note (Senior mindset)

• Strategy thường đi chung với Factory
• Strategy + DI = scalable system
• Strategy giúp implement polymorphism đúng nghĩa

#Kết luận

Strategy Pattern là nền tảng để:

• Viết code mở rộng
• Áp dụng SOLID
• Thiết kế hệ thống linh hoạt

👉 Đây là pattern quan trọng nhất cho backend developer